Prince

Vroege jaren in Minneapolis: een muzikaal wonderkind

Prince Rogers Nelson werd geboren op 7 juni 1958 in Minneapolis, Minnesota. Zijn vader, John L. Nelson, was een jazzmuzikant die optrad onder het pseudoniem ‘Prince Rogers’. Zijn moeder, Mattie Della Shaw, was zangeres in dezelfde band. Het muzikale DNA zat hem dus letterlijk in het bloed. Princes ouders scheidden toen hij tien jaar oud was, en hij verhuisde meermaals — tussen het huis van zijn vader, zijn moeder en buren.

Al op zevenjarige leeftijd begon hij piano te spelen, en op zijn veertiende beheerste hij ook gitaar en drums. Als kind leed hij aan epileptische aanvallen en werd hij op school gepest, mede vanwege zijn kleine gestalte (hij werd uiteindelijk slechts 1,57 meter lang). Later vertelde hij dat hij vroeg in zijn carrière probeerde te compenseren door ‘zo flitsend en zo luidruchtig mogelijk’ te zijn.

Zijn eerste band was Grand Central, samen met jeugdvriend André Cymone. Op zijn achttiende, in 1977, tekende hij een driedelig platencontract met Warner Bros. Records — een uitzonderlijke deal voor zo’n jonge artiest, vooral omdat hij volledige artistieke controle bedong en zijn eigen platen mocht produceren.

De eerste albums: For You tot 1999

In 1978 verscheen zijn debuutalbum ‘For You’, waarop hij naar verluidt alle 27 instrumenten zelf bespeelde. De single ‘Soft and Wet’ werd een bescheiden hit. Met ‘Prince’ (1979) brak hij door dankzij ‘I Wanna Be Your Lover’. Maar het waren de albums ‘Dirty Mind’ (1980) en ‘Controversy’ (1981) die hem als een gewaagd, seksueel uitdagend en grensverleggend artiest op de kaart zetten.

Het dubbelalbum ’1999’ (1982) was zijn eerste echte commerciële doorbraak. De titelsong, ‘Little Red Corvette’ en ‘Delirious’ werden grote hits. Met ‘Little Red Corvette’ werd hij één van de eerste zwarte artiesten die regelmatig op MTV verscheen — een doorbraak in de strijd tegen de raciäle segregatie op de muziekzender.

🎵 Bekijk de officiële videoclip van ‘Little Red Corvette’ (1982): Prince – Little Red Corvette (Official Music Video)

Purple Rain (1984): de wereldwijde doorbraak

Het jaar 1984 betekende voor Prince de absolute doorbraak. Met zijn nieuwe begeleidingsband The Revolution bracht hij het album ‘Purple Rain’ uit — tevens de soundtrack van de gelijknamige semi-autobiografische film. Het album stond 24 weken op nummer 1 in de Amerikaanse Billboard 200 en verkocht wereldwijd meer dan 25 miljoen exemplaren.

Prince werd in 1984 de eerste artiest in de Amerikaanse geschiedenis die tegelijkertijd de nummer 1-film, het nummer 1-album en de bestverkochte single van het jaar had: ‘When Doves Cry’. Het album leverde meerdere klassiekers op: ‘Let’s Go Crazy’, ‘I Would Die 4 U’, ‘Take Me with U’ en de hartverscheurende titelsong ‘Purple Rain’. De film won een Academy Award voor Best Original Song Score.

🎬 Bekijk de officiële videoclip van ‘Purple Rain’: Prince – Purple Rain (Official Video)

🎬 Bekijk de iconische videoclip van ‘When Doves Cry’: Prince and the Revolution – When Doves Cry (Official Music Video)

Purple Rain wordt door critici beschouwd als één van de grootste albums aller tijden. Het werd opgenomen in de Grammy Hall of Fame en in 2012 toegevoegd aan het National Recording Registry van de Library of Congress vanwege zijn culturele en historische betekenis.

Around the World in a Day, Parade en Sign O’ the Times

In plaats van de Purple Rain-formule uit te melken, koos Prince voor verrassende artistieke wendingen. ‘Around the World in a Day’ (1985) was een psychedelisch album met de hit ‘Raspberry Beret’. ‘Parade’ (1986) diende als soundtrack voor de film ‘Under the Cherry Moon’ en bevatte de wereldhit ‘Kiss’ — één van zijn meest minimalistische en funky producties ooit.

🎵 Bekijk de officiële videoclip van ‘Kiss’ (1986): Prince – Kiss (Official Music Video)

Na het ontbinden van The Revolution bracht Prince in 1987 het ambitieuze dubbelalbum ‘Sign O’ the Times’ uit — door velen beschouwd als zijn artistieke meesterwerk. Het album combineert funk, rock, soul, gospel en jazz, en bevat klassiekers als de titelsong, ‘U Got the Look’ (met Sheena Easton) en ‘If I Was Your Girlfriend’.

Paisley Park: het magische muziekuniversum

In 1987 opende Prince zijn legendarische opnamestudio en eigen platenlabel Paisley Park in Chanhassen, Minnesota. Het complex werd zijn creatieve thuis: een geluidsstudio, filmstudio, dansvloer en woonruimte ineen. Hier nam hij honderden, misschien zelfs duizenden nummers op, waarvan velen nooit officieel werden uitgebracht. Deze schat aan onuitgegeven materiaal staat bekend als ‘The Vault’.

In 1989 leverde hij de soundtrack voor Tim Burton’s Batman, met de wereldhit ‘Batdance’. Het album bereikte de nummer 1-positie in de Amerikaanse albumcharts. Een jaar later volgde ‘Graffiti Bridge’, het vervolg op Purple Rain, en in 1991 lanceerde hij zijn nieuwe band The New Power Generation (NPG) met het succesvolle album ‘Diamonds and Pearls’ — met hits als ‘Cream’ en ‘Gett Off’.

De naamswisseling: het symbool en de strijd met Warner

In 1993 nam Prince een radicale stap: hij veranderde zijn artiestennaam in een onuitspreekbaar symbool — een combinatie van de mannelijke en vrouwelijke geslachtssymbolen. De pers begon hem ‘The Artist Formerly Known as Prince’ (TAFKAP) te noemen. Het was zijn manier om zijn onafhankelijkheid op te eisen in een conflict met Warner Bros.

Prince schreef het woord ‘SLAVE’ op zijn wang om te protesteren tegen wat hij zag als een onrechtvaardige relatie tussen artiest en platenlabel. Hij eiste eigendom over zijn masteropnames — een revolutionaire eis die de basis legde voor latere strijd van artiesten als Taylor Swift.

In 1996 vierde hij het einde van zijn Warner-contract met het driedubbele album ‘Emancipation’. Pas in 2000 gebruikte hij weer zijn oorspronkelijke naam Prince. Met albums als ‘Musicology’ (2004) en ‘3121’ (2006) bewees hij dat hij ook in de eenentwintigste eeuw nog volop relevant was.

Legendarische live-optredens

Prince was wellicht de meest indrukwekkende liveact van zijn generatie. Zijn concerten waren marathons van funk, sensualiteit en virtuositeit. Beroemd is zijn optreden tijdens de Super Bowl XLI halftime show op 4 februari 2007 in Miami — door velen beschouwd als de beste Super Bowl-show ooit. Tijdens een tropische stortbui speelde hij een onvergetelijke versie van ‘Purple Rain’. Toen de organisatie hem vroeg of hij het optreden wilde afgelasten vanwege het noodweer, was zijn antwoord legendarisch: „Can you make it rain harder?”

🎬 Bekijk de volledige Super Bowl XLI halftime show (2007, live): Prince – Super Bowl XLI Halftime Show FULL SHOW HD

Eveneens legendarisch was zijn gitaarsolo bij ‘While My Guitar Gently Weeps’ tijdens de inductie van George Harrison in de Rock and Roll Hall of Fame in 2004, samen met Tom Petty, Jeff Lynne, Steve Winwood en Dhani Harrison. Zijn solo aan het einde van het nummer wordt beschouwd als één van de beste rockgitaarsolo’s ooit op video vastgelegd — en is inmiddels bijna honderd miljoen keer bekeken.

🎬 Of bekijk de Director’s Cut met meer focus op Prince: Director’s Cut: While My Guitar Gently Weeps – Prince, Tom Petty, Jeff Lynne & Dhani Harrison

Privéleven, spiritualiteit en relaties

Prince was tweemaal getrouwd. In 1996 huwde hij Mayte Garcia, met wie hij een zoon kreeg, Amiir Gregory, die helaas slechts één week leefde aan de gevolgen van het Pfeiffer-syndroom type 2 — een zeldzame genetische aandoening waarbij schedelbotten voortijdig samengroeien. Het verlies tekende hen diep en het huwelijk eindigde in 2000. In 2001 trouwde hij met Manuela Testolini; ook dit huwelijk eindigde, in 2006.

In 2001 bekeerde Prince zich tot de Jehova’s Getuigen, mede onder invloed van bassist Larry Graham. Vanaf dat moment veranderde zijn leven sterk: hij stopte met vloeken in zijn songteksten, weigerde ‘oude’ nummers met seksueel expliciete teksten te spelen, en bood zelfs huis-aan-huis Bijbelstudie aan.

Het tragische overlijden in 2016

Op 21 april 2016 schokte het nieuws de wereld: Prince was dood gevonden in een lift van zijn Paisley Park-complex. Hij werd 57 jaar oud. De doodsoorzaak bleek een accidentele overdosis van fentanyl — een krachtige pijnstiller die hij vermoedelijk had gebruikt voor chronische heuppijn na jaren van energieke optredens op hoge hakken.

Eerbetonen stroomden van overal binnen. Op de avond van zijn overlijden zongen duizenden mensen ‘Purple Rain’ op straat in Minneapolis. Wereldberoemde gebouwen zoals het Empire State Building en de Niagara-watervallen werden paars verlicht. Op de Billboard Top 200 stonden in de week na zijn overlijden vijf van zijn albums in de top 10.

De nalatenschap deze extravagante vernieuwer.

Prince liet een ongeëvenaarde muzikale erfenis achter: meer dan 30 studioalbums tijdens zijn leven, miljoenen verkochte platen, zeven Grammy Awards, een Academy Award en een Golden Globe. Hij werd in 2004 opgenomen in de Rock and Roll Hall of Fame en in 2016 postuum in de Rhythm and Blues Music Hall of Fame. Rolling Stone plaatste hem op nummer 27 in de lijst van 100 grootste artiesten aller tijden.

In oktober 2016 opende Paisley Park officieel als museum, waar fans uit de hele wereld de plek kunnen bezoeken waar de legende leefde en werkte. Sinds zijn dood worden regelmatig onuitgegeven opnamen uit ‘The Vault’ uitgebracht, waaronder uitbreidingen van Purple Rain en Sign O’ the Times.

Conclusie: een onsterfelijke muzikale revolutie

Prince was meer dan een popster. Hij was een muzikaal genie, een grensverleggend artiest, een vechter voor artistieke vrijheid en een symbool van androgyne sensualiteit. Met zijn ‘Minneapolis sound’ creëerde hij een geheel nieuw genre. Hij beïnvloedde generaties artiesten — van Lenny Kravitz, D’Angelo, Beyoncé, The Weeknd en Bruno Mars tot Janelle Monáe — en zijn invloed reikt veel verder dan de muziek alleen.

Voor liefhebbers van funk, rock, R&B en pop blijft Prince een onuitputtelijke bron van inspiratie. Zijn muziek leeft voort — paars, sensueel, virtuoos en tijdloos.